Listeria en Pseudomonas: een risico voor uw product

De aanwezigheid van Listeria of Pseudomonas in water- en procesinstallaties is een risico dat elke QA-manager wil voorkomen. Het kan duiden op onvoldoende hygiënische beheersing en biofilmvorming in leidingen en systemen binnen de voedselindustrie. Hierdoor loopt niet alleen uw proces gevaar, maar mogelijk ook uw eindproduct. Een goede desinfectie kan voorkomen dat uw product besmet raakt met Listeria of Pseudomonas.

Wat zijn Listeria en Pseudomonas?

Listeria is een bacterie die zich goed kan handhaven in vochtige industriële omgevingen (1) en bestand is tegen lage temperaturen. (2) Binnen productie- en waterinstallaties kan Listeria zich vestigen in biofilm op oppervlakken zoals leidingen, afvoeren, machines en zelfs in (bevroren) grondstoffen. (4, 5) Ook besmet water kan een bron zijn van Listeria. (6)

Pseudomonas is een watergebonden bacterie die bekendstaat om haar sterke vermogen tot biofilmvorming. (3) Deze bacterie komt veel voor in leidingsystemen, natte zones en proceswater en is zeer resistent tegen desinfectie wanneer het onderdeel is van een biofilm. Pseudomonas wordt vaak geassocieerd met herbesmetting en aanhoudende microbiologische problemen in industriële installaties.

Zowel Listeria als Pseudomonas hebben één belangrijk gemeenschappelijk kenmerk: hun vermogen om zich te beschermen binnen een biofilm. Dit maakt ze bijzonder hardnekkig in industriële omgevingen, zelfs na reiniging of desinfectie. Om te begrijpen waarom deze bacteriën zo lastig te bestrijden zijn, is het essentieel om te weten hoe biofilm precies ontstaat.

Listeria en Pseudomonas zijn bacteriën die zich gemakkelijk aan natte oppervlakken hechten en kunnen overleven in watersystemen. Als dit biofilm eenmaal is gevormd, is deze moeilijk te verwijderen en vormt het een constante besmettingsbron.

Het risico: besmetting van uw eindproduct

Wanneer Listeria en Pseudomonas aanwezig blijven in water- of processystemen, ontstaat een direct risico op besmetting van het eindproduct. Dit kan leiden tot kwaliteitsverlies en een verkorte houdbaarheid, doordat micro-organismen zich via het proces verspreiden. Microbiologische afwijkingen vergroten bovendien het voedselveiligheidsrisico en kunnen leiden tot recalls, terwijl tijdens audits verhoogde kiemgetallen of indicatororganismen kunnen resulteren in afkeur of afwijkingen binnen HACCP-, BRC-, IFS- en GMP-systemen.

De gevolgen reiken verder dan productkwaliteit alleen. Ook kan een besmetting leiden tot productiestilstand en financiële verliezen.

Het is daarom cruciaal dat een systeem goed wordt gedesinfecteerd: Watter kan hierbij helpen, doordat het continu desinfectiemiddel in het systeem brengt en zo biofilmvorming tegengaat.

Bewezen effectiviteit van Watter

De effectiviteit van Watter is onderbouwd met EN-testen waaronder EN 1276. Deze test toont de effectiviteit van het desinfectiemiddel tegen bacteriën zoals Listeria en Pseudomonas. Ook produceert ons systeem het desinfectiemiddel in-situ (op locatie), waardoor een constante en gecontroleerde dosering mogelijk is binnen water- en processystemen.

Door deze continue desinfectie wordt microbiologische groei actief geremd en wordt biofilm niet alleen bestreden, maar ook structureel verwijderd. Watter is bewezen effectief in de verwijdering en beheersing van biofilm, zelfs bij lage concentraties, wat het geschikt maakt voor langdurige toepassing in industriële installaties.

Ook is opslag of transport van chemicaliën niet nodig door deze in-situ productie. Dit verhoogt de veiligheid, verlaagt operationele risico’s en zorgt voor een constante beschikbaarheid van desinfectie binnen het proces.

Bronnen:

1. Ferreira, V., Wiedmann, M., Teixeira, P., & Stasiewicz, M. J. (2014). Listeria monocytogenes persistence in food-associated environments. Journal of Food Protection, 77(1), 150–170. https://doi.org/10.4315/0362-028X.JFP-13-150
2. Carpentier, B., & Cerf, O. (2011). Review — Persistence of Listeria monocytogenes in food industry equipment and premises. International Journal Of Food Microbiology, 145(1), 1–8. https://doi.org/10.1016/j.ijfoodmicro.2011.01.005
3. Briega, I., Garde, S., Sánchez, C., Rodríguez-Mínguez, E., Picon, A., & Ávila, M. (2025). Evaluation of Biofilm Production and Antibiotic Resistance/Susceptibility Profiles of Pseudomonas spp. Isolated from Milk and Dairy Products. Foods, 14(7), 1105. https://doi.org/10.3390/foods14071105
4. Colagiorgi, A. (2017). Listeria monocytogenes biofilms in the food industry. Pathogens, 6(3), Article 41. https://doi.org/10.3390/pathogens6030041
5. Althaus, D., Zweifel, C., & Stephan, R. (2022). Occurrence of Listeria monocytogenes in raw vegetables and salads from retail and catering businesses in Switzerland. Food Control, 139, 109069. https://doi.org/10.1016/j.foodcont.2022.109069
6. Wartha, S., Huber, S., Kraemer, I., Alter, T., & Messelhäußer, U. (2023). Presence of Listeria at primary production and processing of food of non‑animal origin (FNAO) in Bavaria, Germany. Journal of Food Protection, 86(1), 100015. https://doi.org/10.1016/j.jfp.2022.11.007