Lees het volledige onderzoek op de website van de NVWA

Een recente naleefmeting van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) legt een opvallende kloof bloot tussen de dagelijkse praktijk in de kas en de wettelijke kaders rondom biocidengebruik. De resultaten onderstrepen hoe urgent het is om irrigatiewater te behandelen met een volledig conforme methode en wat de consequenties zijn als dat niet gebeurt.

Wat bleek uit de NVWA-inspectie?

In 2025 voerde de NVWA een naleefmeting uit bij 29 willekeurig geselecteerde tomatentelers in de Nederlandse glastuinbouw. De uitkomst was alarmerend: 90% van de gecontroleerde bedrijven hield zich niet aan de wettelijke regels voor het gebruik van biociden. Van de 29 inspecties waren er 26 niet akkoord en slechts 3 bedrijven slaagden voor de inspectie. In totaal werden 87 overtredingen geconstateerd.

Opvallend: alle bedrijven waar overtredingen werden gevonden, waren aangesloten bij een of meerdere private kwaliteitssystemen en in het bezit van certificeringen. Papieren compliance biedt dus geen garantie voor correcte praktijk op de werkvloer.

De meest gemaakte overtredingen

De NVWA categoriseerde de overtredingen in zes typen. De drie meest voorkomende zijn direct relevant voor iedereen die irrigatiewater desinfecteert:

Onjuist gebruik van desinfectiemiddelen

Bij 23 van de 29 inspecties werd vastgesteld dat telers de toepassingsvoorwaarden van desinfectiemiddelen niet naleefden. Een veelvoorkomend voorbeeld: desinfectiemiddelen op basis van waterstofperoxide (zilver gestabiliseerd) werden continu gedoseerd aan het irrigatiewatersysteem richting de plant, terwijl dit expliciet niet is toegestaan. De toepassing is bedoeld voor het verwijderen van biofilm in waterleidingen, waarbij het systeem vervolgens nagespoeld moet worden met drinkwater.

Ook natriumhypochloriet en chloordioxide werden meermaals onjuist ingezet: deze stoffen mogen tijdens de teelt niet aan het irrigatiewater worden toegevoegd, vanwege risico's op residuen in de gewassen en milieuschade via lekkage.

Gebruik van niet-toegelaten biociden

Tijdens 16 inspecties constateerde de NVWA het gebruik van de aanwezigheid van biociden zonder geldige toelating. In tien gevallen betrof het waterstofperoxide zonder biocidentoelating, ingezet voor de bestrijding van biofilm in waterleidingen via continue dosering. De NVWA stelde ook vast dat distributeurs dit actief aanraden, mede omdat niet-toegelaten middelen goedkoper zijn. De betrokken distributeurs zijn gemeld bij de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT).

Daarnaast werden gewasbeschermingsmiddelen ingezet als biocide, buitenlandse toelatingen gebruikt die niet in Nederland gelden, en werd er zelfs een in-situ biocide aangetroffen op basis van een werkzame stof die in de EU niet is goedgekeurd.

Onjuiste registratie

Bij 6 inspecties bleek het biocidengebruik niet of onjuist geregistreerd. In sommige gevallen werden biociden geregistreerd als meststoffen: een overtreding die bij een NVWA-controle direct leidt tot een rapport van bevindingen en mogelijk een boete.

De gevolgen: handhaving en boetes

De NVWA heeft de volgende acties ondernomen:

• 26x een rapport van bevindingen opgesteld, dit vormt de basis voor een boete of andere maatregel.
• 7x een officiële waarschuwing uitgedeeld.
• Strafrechtelijk onderzoek gestart naar loonwerkers die tijdens kasontsmetting met formaldehyde medewerkers in de ruimte lieten.
• Meerdere meldingen doorgestuurd naar de ILT en de Arbeidsinspectie.

De NVWA neemt deze resultaten mee bij het opzetten van toekomstig risicogericht toezicht op biocidengebruik in de agrarische sector. Meer inspecties in de glastuinbouw zijn dan ook te verwachten.

Hoe Watter u helpt volledig compliant te blijven

De resultaten van de NVWA laten zien waar het misgaat: telers gebruiken de verkeerde middelen, passen ze onjuist toe, of registreren ze niet. Watter is ontworpen om precies deze problemen te voorkomen.

Toegelaten biocide, PT4 (watersystemen)
Watter werkt op basis van hypochloorzuur (HOCl) dat wetenschappelijk getoetst is onder producttype 4 (desinfectie van watersystemen in de levensmiddelensector). Het middel voldoet volledig aan de Europese Biocidenverordening.

On-site installatie door eigen technici
Het Watter systeem wordt niet simpelweg geleverd en achtergelaten. Onze technici installeren het systeem op locatie en geven advies over de correcte dosering. Zo weet u zeker dat het middel wordt toegepast zoals wettelijk voorgeschreven en niet op een wijze die leidt tot residuen of onjuist gebruik.

Geen onjuiste registratie of gebruik meer
Watter helpt u om onjuiste registratie te voorkomen; door u een desinfectieoplossing te bieden die volledig correct geregistreerd is. Daarmee voorkomt u de situatie die bij 20,7% van de gecontroleerde telers werd aangetroffen: ontbrekende of foutieve registraties die bij een inspectie direct tot handhaving leiden.

Conclusie: compliance is geen toeval

De NVWA-inspectie maakt duidelijk dat naleving van de biocidenregels in de tomatenteelt niet vanzelfsprekend is. Zelfs gecertificeerde bedrijven maakten overtredingen die kunnen leiden tot boetes, strafrechtelijk onderzoek en reputatieschade.

Watter biedt tomatentelers een geïntegreerde oplossing: een toegestaan desinfectiemiddel voor irrigatiewater, professionele installatie op maat, en technische ondersteuning om onjuist gebruik te voorkomen. Zo bent u voorbereid op de volgende NVWA-inspectie.