Desinfectie van proceswater is essentieel om producten van de hoogste kwaliteit te behouden. Er zijn veel verschillende desinfectiemethoden, dus het kiezen van de juiste kan moeilijk zijn. Een van de bekendere methoden is UV-C-desinfectie, dat micro-organismen in industriële omgevingen effectief uitroeit. Echter, er zijn nadelen aan UV-C-desinfectie. Een alternatief zoals het Watter-systeem kan daarom geschikter zijn.

Hoe werkt UV-desinfectie?

UV-C-desinfectie wordt veel gebruikt in de industriële sector voor het desinfecteren van proceswater en het waarborgen van het proceswater. UV-desinfectie wordt vaak ingezet als laatste stap aan het einde van het aanvoersysteem, vlak voordat het water in het proces wordt gebruikt. Een UV-C-lamp beschadigt het DNA of RNA van micro-organismen, waardoor ze zich niet meer kunnen voortplanten en verspreiden.

Voor het water dat op dat moment langs de lamp stroomt, werkt dat prima. UV-desinfectie heeft bovendien geen invloed op de smaak, geur, kleur en pH van uw product. Dit is precies de reden waarom veel QA-managers ervoor kiezen (1).

Factoren om rekening mee te houden bij UV-desinfectie:

1. Kostbaar: UV-C-desinfectie is duur. Na de initiële investering stoppen de doorlopende kosten niet. Regelmatig onderhoud, zoals het vervangen van lampen om de optimale prestaties te behouden, kan na verloop van jaren aanzienlijke kosten met zich meebrengen. Gemiddeld kost een te vervangen lamp tussen de €200 en €500, exclusief arbeidskosten.
2. Herbesmetting: Omdat UV-C alleen het water desinfecteert op de plaats waar de lamp is geplaatst, is er kans op herbesmetting door micro-organismen afkomstig uit biofilm verderop in het systeem.
3. Aanvullende desinfectie: UV-C-desinfectie doodt alleen micro-organismen op de specifieke plaats waar de lamp is geplaatst. Biofilm zal zich echter nog steeds opbouwen en koloniseren door de waterleidingen heen. Daarom moet er nog steeds regelmatig chemische desinfectie worden uitgevoerd.
4. Kiemgetal reductie: UV-C-desinfectie roeit 99,99% (log-4) van de micro-organismen uit, terwijl het Watter-systeem 99,999% uitroeit (log-5)

Log 4 versus log 5: hoe groot is het verschil?

Om hun effectiviteit te vergelijken, heeft de UV-C-lamp een logreductie van 4, terwijl HOCl een logreductie van 5 heeft. Dit betekent dat de UV-C-lamp 99,99% uitroeit, terwijl HOCl tot 99,999% van de micro-organismen op een bepaald oppervlak elimineert. Het lijkt misschien geen groot verschil, maar stel dat er 1.000.000 bacteriën aanwezig zijn: na het gebruik van UV-C-desinfectie zouden er nog steeds 100 bacteriën overblijven, terwijl met HOCl slechts 10 zouden overblijven.

• Na UV (log 4): 100 bacteriën blijven over.
• Na HOCl (log 5): 10 bacteriën blijven over.

Stel dat die bacteriën elke 15 minuten verdubbelen. Na 5 uur ziet het er zo uit:

• UV: ruim 104,8 miljoen kiemen.
• HOCl: ruim 10,4 miljoen kiemen.

Een verschil van zo'n 94 miljoen bacteriën uit hetzelfde startpunt, door dat ene decimaal. En dat is nog vóórdat u de biofilm meerekent dat al voor de UV-lamp zit

Wat zijn de beperkingen van UV-desinfectie?

Een waterleidingnet is geen rechte buis met één lamp aan het einde. Het is een netwerk met bochten, koppelingen, opslagtanks en dode hoeken. Juist op die plekken nestelen micro-organismen zich. Daar vormt zich een biofilm: een slijmerige laag van samenwerkende micro-organismen die zich hecht aan oppervlakken, zichzelf beschermt en continu nieuwe bacteriën, gisten en schimmels aan het water meegeeft.

Het probleem: die biofilm bouwt zich op vóór de UV-lamp. UV doodt wel de losse cellen die er op dat moment langskomen, maar richt zich niet op de microbiële opbouw die elders in het systeem zit. En omdat biofilm zich exponentieel vermenigvuldigt, is een behandeling op één punt vaak simpelweg niet voldoende.

Dat heeft twee concrete gevolgen:

• Verstoppingen: Biofilm groeit aan tot een laag die de doorstroming belemmert en leidingen kan dichtzetten.
• MIC (microbiologisch geïnduceerde corrosie): De stoffen die biofilmvormende micro-organismen uitscheiden kunnen materialen zoals metaal, beton, rubber en kunststof aantasten. Dat verkort de levensduur van uw leidingen en kan leiden tot lekkages.

Kortom: UV beschermt het water op het meetpunt, maar niet het systeem eromheen.

UV versus HOCl

Het Watter-systeem

Het Watter-systeem is een machine die desinfectiemiddel produceert met HOCl als werkzame stof op locatie (in-situ). Alleen water, zout en elektriciteit zijn nodig om het desinfectiemiddel te produceren. De installatie bestaat uit een zout- en opslagvat dat aan het systeem is gekoppeld. Het is verbonden met het proces- of drinkwater via één of twee doseerpompen die automatisch de precieze hoeveelheid desinfectiemiddel in het waterdistributiesysteem doseren.

Wat maakt Watter een goede oplossing:

1. Lage operationele kosten: Hoewel er een initiële investering nodig is, zijn de productiekosten uitzonderlijk laag door de eenvoudige toevoeging van zout aan het systeem. Dit zorgt niet alleen voor lange termijn kostenbesparingen, maar vermindert ook de arbeidstijd aanzienlijk aangezien de Watter-desinfectieoplossing het hele waterdistributiesysteem desinfecteert.
2. Continue bestrijding van biofilm: HOCl verwijdert en voorkomt biofilmopbouw bij een continue dosering. Daarom is aanvullende desinfectie en reiniging van de leidingen niet nodig.
3. Duurzamer productieproces: Aangezien HOCl van nature aanwezig is, is het biologisch afbreekbaar. De ecologische voetafdruk wordt verminderd door de in-situ productie, aangezien de levering van jerrycans met desinfectiemiddel naar uw bedrijfslocatie overbodig is.
4. Effectiviteit: HOCl is zeer effectief tegen een breed scala aan bacteriën en vernietigt tot 99,999% van deze bacteriën. Bovendien verwijdert het biofilm en voorkomt het bij een continue dosering dat het terugkomt.
5. Gecertificeerd en bewezen: Watter is officieel geregistreerd op de Europese Artikel 95-lijst (EU 528/2012) en heeft een definitieve Nederlandse Ctgb-toelating. Het systeem is goedgekeurd voor PT-4 en is succesvol getest voor EN 1276, EN 1650, EN 14476, EN 13697 en EN 1362/13623
6. Eenvoudige implementatie: Het Watter-systeem sluit aan op uw bestaande waterdistributiesysteem, met behulp van een doseerpomp; een vervanging van het gehele systeem is dus niet nodig.

Referenties

1.  Mohaghegh Montazeri, M., Hejazi, S. A., & Taghipour, F. (2025). Ultraviolet light-emitting diode (UV-LED) water disinfection photoreactors: A review. Journal of Environmental Management, 386, 125678. https://doi.org/10.1016/j.jenvman.2025.125678
2. Singh, Harpreet, et al. “UVC Radiation for Food Safety: An Emerging Technology for the Microbial Disinfection of Food Products.” Chemical Engineering Journal, vol. 417, 1 Aug. 2021, p. 128084, www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1385894720342005, https://doi.org/10.1016/j.cej.2020.128084.